Upper 6 GHz: mobil aloqa kelajagi uchun strategik resurs
“Oʻzbektelekom” AK boshqaruvi raisining birinchi oʻrinbosari Jahongir Aripov LinkedInʼdagi sahifasida eʼlon qilgan maqolasida beshinchi va oltinchi avlod mobil aloqasini rivojlantirishda Upper 6 GHz (6425-7125 MHz) radiochastota diapazonining strategik ahamiyati haqida soʻz yuritdi. Uning fikricha, radiochastota resurslarini oʻz vaqtida tayyorlash Oʻzbekistonda telekommunikatsiya infratuzilmasini yanada rivojlantirish, investitsiyalarni jalb etish hamda yangi raqamli xizmatlarni joriy qilishning asosiy shartlaridan biriga aylanmoqda.
5G-Advanced texnologiyasining rivojlanishi, 6G davrining yaqinlashuvi va sunʼiy intellektning shiddat bilan ommalashuvi sari mobil operatorlar oldida borgan sari muhimroq savol koʻndalang boʻlmoqda: oʻsib borayotgan maʼlumotlar hajmi hamda yangi raqamli xizmatlar uchun qoʻshimcha sigʻimni qayerdan topish mumkin?
Eng istiqbolli yechimlardan biri Upper 6 GHz (6425-7125 MHz) diapazoni boʻlmoqda.
GSMA maʼlumotlariga koʻra, ushbu diapazonning xalqaro miqyosda uygʻunlashtirilishi dunyo aholisining 80 foizidan ortigʻi istiqomat qiladigan mamlakatlarni qamrab oladi. Xalqaro elektraloqa ittifoqining (ITU) WRC-23 konferensiyasidagi qarorlari keyingi milliy qarorlarni inobatga olgan holda, undan IMT tizimlari tomonidan foydalanish uchun muhim xalqaro huquqiy asos yaratdi.
Upper 6 GHz diapazonining alohida qimmati mobil tarmoqlar sigʻimini, jumladan, mavjud infratuzilma negizida oshirish uchun keng chastotali kanallardan foydalanish imkoniyatidadir. Bu yuqori tezlikdagi ulanish, FWA, sanoatni raqamlashtirish va sunʼiy intellektga asoslangan yangi xizmatlar uchun keng istiqbollarni ochadi.
Texnologiya allaqachon sinov doirasidan chiqmoqda. 2026-yil sentyabr oyida e& UAE operatori 256TRX Giga-MIMO texnologiyasidan foydalangan holda Upper 6 GHz mobil tarmogʻini dunyoda birinchi boʻlib tijoriy maqsadda ishga tushirganini eʼlon qildi.
Oʻzbekiston ham salmoqli texnologik salohiyatni namoyon etmoqda. ICT Week Uzbekistan 2025 haftaligida UZTELECOM milliy operatori ilk bor Upper 6 GHz diapazonida 5G-Advanced texnologiyasini namoyish etib, 10,16 Gbit/s darajasidagi hayratlanarli tezlikka erishdi.
Biroq ushbu diapazonning ahamiyati rekord tezliklardan ancha kengroqdir. GSMA maʼlumotlariga koʻra, global mobil ekotizimning 60 dan ortiq ishtirokchisi uni keng koʻlamda joriy etishni qoʻllab-quvvatlashga tayyorligini bildirgan.
Sunʼiy intellekt (SI) va raqamli iqtisodiyot rivojlanishi fonida radiochastota resursidan foydalanish imkoniyatini oʻz vaqtida taʼminlash nafaqat texnologik ustuvorlik, balki investitsiyaviy aniqlik, yangi xizmatlarni rivojlantirish va 6G ga oʻtishning muhim omiliga aylanmoqda.
Ehtimol, mobil aloqa rivojlanishining keyingi bosqichi nafaqat texnologik taraqqiyot bilan, balki mamlakatlar yangi texnologiyalarni joriy etish uchun radiochastota resursini qanchalik samarali tayyorlashi bilan ham belgilanadi.
Oʻzbekiston uchun Upper 6 GHz AKT rivojlanishining yuqori surʼatlarini saqlab qolish va yangi avlod raqamli xizmatlarini joriy etishda asosiy radiochastota resurslaridan biriga aylanishi mumkin.
