Voyager 1 yana aloqa oʻrnatdi va yangi rekord sari parvozini davom ettirmoqda
Uchta qurilmani oʻchirib, ularning oʻrniga kamroq energiya sarflaydigan muqobillarni ishga tushirish zondga ilmiy asboblar ishini uzoqroq davom ettirish imkonini beradi.
NASA Voyager 1 bilan aloqa oktyabr oyida yuz bergan kutilmagan nosozlikdan soʻng tiklanganini maʼlum qildi. Inson tomonidan yaratilgan eng uzoqdagi apparat parvozini davom ettirmoqda va yangi marraga yaqinlashmoqda: 18 noyabr kuni u bilan Yer orasidagi masofa bir yorugʻlik kuniga — taxminan 26 mlrd kilometrga — yetadi.
18 va 19 oktabr kunlari NASAning uzoq kosmik aloqa yer usti tarmogʻi rejalashtirilgan ikki seans davomida signalni qabul qila olmadi. Signal 20 oktabr kuni, muammoni bartaraf etish uchun muhandislar buyruqlar yuborishidan hali oldin yana paydo boʻldi. Shundan beri aloqa saqlanib kelmoqda.
Dastlabki tekshiruv yoʻnalishni boshqaruvchi dvigatellar guruhidan biri oʻchganini, shundan keyin zaxira guruhi avtomatik ravishda ishga tushganini koʻrsatdi. Bunday almashish apparatda nosozlik aniqlanganida uni himoya qilish tizimida koʻzda tutilgan. Muhandislar ishga tushishga nima sabab boʻlganini aniqlashda davom etmoqda.
Bundan sal avval jamoa Big Bang deb nomlangan energiyani tejash boʻyicha alohida operatsiyani muvaffaqiyatli oʻtkazdi. Sentabr oyida mutaxassislar bir vaqtning oʻzida uchta qurilmani oʻchirib, ularning oʻrniga energiya sarfi kamroq boʻlgan uchta qurilmani ishga tushirdi. Bu almashish apparat uchun zarur isitishni saqlab qolgan holda energiya sarfini kamaytirish imkonini berdi. Voyager 2’da xuddi shunday amaliyot taxminan olti hafta oldin bajarilgan.
Zondlar elektr energiyasini plutoniy parchalanishidan hosil boʻladigan issiqlikni oʻzgartiruvchi radioizotop generatorlaridan oladi. Ularning mavjud quvvati har yili taxminan 4 Vt ga kamayadi, shu sababli muhandislar uskunalarni bosqichma-bosqich oʻchirib borishiga toʻgʻri kelmoqda.
Energiya taʼminotining yangi sxemasi Voyager 1’ning ilmiy kuzatuvlarini uzoqroq davom ettirish imkonini beradi. Bu sxemasiz navbatdagi asbobni 2027 yil yozidayoq oʻchirishga toʻgʻri kelardi.
Bir yorugʻlik kuni masofasiga yetish zondning ishlash sharoitlarini oʻzgartirmaydi, biroq uning safari koʻlamini yaqqol namoyon etadi. Radio buyrugʻi Yerdan apparatgacha taxminan bir sutkada yetib boradi, javob signali esa yana shuncha vaqt oladi. Hatto eng oddiy xabar almashinuvi ham deyarli ikki sutka davom etadi.
